รวมเมนูสำหรับคนฟอกไต บำรุงเลือดและโปรตีน หลังทำ "เส้นฟอกไตที่คอ"

เมื่อแพทย์แนะนำให้ใส่สายสวนระยะยาวบริเวณคอ ผู้ป่วยและผู้ดูแลมักเกิดความกังวล ทั้งเรื่องแผล การติดเชื้อ และอาหารการกินที่ต้องปรับใหม่ สายชนิดนี้หรือ perm cath คือ สายสวนที่ใส่ผ่านหลอดเลือดดำใหญ่บริเวณคอ ใช้สำหรับฟอกเลือดในผู้ป่วยไตวายเรื้อรัง ในช่วงที่รอเส้นฟอกไตที่แขน (AVF) โตเต็มที่หรือใช้ในกรณีที่ไม่สามารถทำเส้นที่แขนได้

หลังใส่เส้นฟอกไตที่คอ สิ่งที่ต้องใส่ใจไม่แพ้การทำแผลคือโภชนาการ เพราะอาหารที่เหมาะสมจะช่วยให้แผลหายไว ลดความเสี่ยงติดเชื้อ และเสริมสร้างเม็ดเลือด บทความนี้ จะพาไปทำความเข้าใจว่าอาหารแบบไหนเหมาะสำหรับผู้ป่วยฟอกไต โดยคำแนะนำจาก National Kidney Foundation ซึ่งเน้นทั้งคุณภาพโปรตีนและการควบคุมเกลือแร่ เพื่อสุขภาพและความปลอดภัยของผู้ป่วย

หลังทำเส้นฟอกไต กินโปรตีนดีไหม

โปรตีนคือแหล่งสารอาหารที่ใช้ในการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ (Wound Healing) และสร้างเม็ดเลือดแดงทดแทนส่วนที่สูญเสียไป หลังผ่าตัดใส่สายสวน โดยผู้ป่วยฟอกไตต้องการโปรตีนสูงกว่าคนทั่วไปเฉลี่ย 1.2 กรัม/น้ำหนักตัว 1 กก./วัน เพราะกระบวนการฟอกเลือดทำให้สูญเสียโปรตีนบางส่วน ควรเลือกทานอาหารที่เป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพดี เช่น

• ไข่ขาว : แหล่งอัลบูมินชั้นดี ดูดซึมง่าย สร้างของเสียต่ำ แนะนำให้ทานไข่ขาวต้มวันละ 2-4 ฟอง โดยปรับตามคำแนะนำของแพทย์
• เนื้อปลา : เช่น ปลาทับทิมหรือปลากะพง ย่อยง่าย และมีฟอสฟอรัสต่ำกว่าเนื้อแดง ช่วยลดภาระการทำงานหนักของไต
• อกไก่ : โปรตีนสูง ไขมันต่ำ ควรลอกหนังและใช้วิธีต้ม นึ่ง หรือผัดน้ำมันน้อย

หากผู้ป่วยทานอาหารได้น้อย กังวลเรื่องการคำนวณปริมาณอาหารให้พอดีกับความต้องการของร่างกาย ที่โรงพยาบาลธารารักษ์ เรามีนักกำหนดอาหารวิชาชีพให้คำปรึกษาและจัดตารางอาหารเฉพาะบุคคล เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบถ้วนโดยที่ค่าเลือดไม่เกินเกณฑ์

อาหารบำรุงเลือด สำหรับผู้ป่วยฟอกไต มีอะไรบ้าง

ผู้ป่วยไตมักมีภาวะโลหิตจางจากการสร้างฮอร์โมนกระตุ้นเม็ดเลือดแดงลดลง เลือกทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อสัตว์แดงไม่ติดมัน หรือเลือดหมูหรือไก่ จะช่วยเสริมการรักษาได้ดีขึ้น แต่ต้องจำกัดปริมาณตามแพทย์สั่ง และมีอาหารที่ควรระวังดังนี้

สิ่งที่ต้องระวัง

ผักใบเขียวบางชนิด เช่น คะน้า หรือบรอกโคลี แม้มีธาตุเหล็กสูงแต่ก็มีโพแทสเซียมสูงด้วย ควรหั่นเป็นชิ้นเล็กแล้วลวกน้ำทิ้งก่อนนำมาปรุงอาหาร เพื่อช่วยลดปริมาณโพแทสเซียมที่ตกค้าง

วิตามินช่วยดูดซึม

แนะนำให้ทานผลไม้ที่มีวิตามินซีต่ำถึงปานกลางหลังมื้ออาหาร เช่น ฝรั่งคว้านไส้หรือชมพู่ เพื่อช่วยให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กได้ดียิ่งขึ้น

อาหารที่เสี่ยงทำให้เส้นฟอกไตบริเวณคอติดเชื้อ

แผลจากการใส่สาย perm cath อยู่ใกล้บริเวณลำคอและหน้าอก ซึ่งเชื่อมต่อกับเส้นเลือดใหญ่ หากทานอาหารที่ไม่สะอาดอาจทำให้เชื้อเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่าย ควรหลีกเลี่ยงอาหาร ดังนี้

อาหารหมักดอง

ปลาร้า ผักดอง ผลไม้ดอง เสี่ยงปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรียที่อาจเข้าสู่กระแสเลือดผ่านสายสวน

อาหารสุกๆ ดิบๆ

ลาบเลือด ซูชิบางประเภท หรือหอยนางรมสด ควรเลี่ยงเด็ดขาดเพราะเชื้อโรคที่มากับอาหารดิบอาจทำให้เกิดการติดเชื้อรุนแรง

อาหารรสเค็มจัด

โซเดียมที่สูงเกินไปจะทำให้ตัวบวม แผลหายช้า และเพิ่มความเสี่ยงความดันโลหิตสูง

นอกจากการเลือกอาหาร ต้องมาพร้อมกับการทำความสะอาดแผลอย่างถูกวิธี ที่โรงพยาบาลธารารักษ์ เรามีพยาบาลไตเทียมเชี่ยวชาญการดูแลแผล Perm Cath พร้อมให้คำแนะนำการดูแลตัวเองที่บ้านอย่างละเอียด เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย

สรุป

การดูแลตัวเองหลังใส่สายฟอกไตที่คอจะง่ายขึ้นหากดูแลทั้งภายนอกและภายใน เน้นทานโปรตีนคุณภาพสูงเพื่อสมานแผลและชดเชยสารอาหารที่สูญเสียไป พร้อมเลือกอาหารปรุงสุกสะอาดเพื่อป้องกันการติดเชื้อ

หากคุณมองหาสถานที่ฟอกไตที่ได้มาตรฐาน หรือต้องการคำปรึกษาเรื่องการวางสาย Perm Cath และการดูแลโภชนาการ ปรึกษาทีมแพทย์และพยาบาลเฉพาะทางได้ที่โรงพยาบาลธารารักษ์ เราพร้อมดูแลให้คุณปลอดภัยและมั่นใจในทุกขั้นตอน

ตรวจสอบโดย : อายุรแพทย์โรคไต โรงพยาบาลธารารักษ์